Đa số dân Mỹ vẫn chưa khá về tài chính

Tuấn Minh

Từ cả năm qua, chúng ta thường nghe nhắc khá thường xuyên trên các diễn đàn truyền thông về những chỉ số cho thấy một nền kinh tế Hoa Kỳ đang tiếp tục tăng trưởng, cộng với mức thất nghiệp thấp kỷ lục, và gần đây nhất là chuyện nhiều nhân công bắt đầu thấy tiền lương của mình có tăng chút đỉnh.

Tuy nhiên, theo nhà báo James Rufus Koren phân tích trong một bài viết mới đây trên nhật báo Los Angeles Times, có thể nói là đa số người dân Mỹ hiện nay vẫn chưa được xem là vững vàng về mặt tài chính cho dù là nền kinh tế quả thật có tăng trưởng. Sở dĩ người ta có thể kết luận như vậy là vì dựa theo một cuộc thăm dò ý kiến do trường Đại học USC tại Los Angeles và một viện nghiên cứu vô vị lợi có tên là Center for Financial Services Innovation (CFSI), tạm dịch là Trung Tâm Khai Phá Những Dịch Vụ Tài Chính, thực hiện.

Kết quả cuộc thăm dò này cho thấy là tuy nền kinh tế nói chung có bộ mặt tốt đẹp, nhưng đa số người dân ở Hoa Kỳ vẫn chưa có thể được gọi là “khá” vì họ vẫn còn phải chật vật trong việc để dành tiền tiết kiệm để phòng thân, cũng như còn phải vất vả để trang trải những món nợ chi tiêu cho đời sống hằng ngày để có thể tự cho rằng mình đã vững vàng về mặt tài chính.

Cuộc thăm dò ý kiến này có tên gọi là Financial Health Pulse, tạm dịch là Nhịp Đập về Sức Khoẻ Tài Chính, đưa ra kết quả là chỉ có 28% các gia đình ở Mỹ được xếp hạng là khoẻ mạnh về tài chính, có nghĩa là họ có khả năng kiểm soát mức độ tiêu xài, biết lo để dành tiền để phòng chuyện bất trắc trong tương lai.
Khoảng 55% các gia đình khác thì biết ứng phó về mặt tài chính, nghĩa là có thể chật vật ở một vài lãnh vực nhưng nói chung là cũng tạm được về đa số mặt còn lại. Và 17% các gia đình còn lại được xem là có nhiều rủi ro về tài chính, tức là họ đang chật vật để đối phó về nhiều mặt tài chính trong đời sống hàng ngày.
Bà Jennifer Tescher, giám đốc điều hành cơ quan CFSI, nói rằng mục đích của cuộc thăm dò này là nhằm muốn biết xem các gia đình cư dân ở Hoa Kỳ đang sinh sống ra sao, nhưng không cần phải dựa vào những thống kê kinh tế và tài chính mà đa số các viên chức chính quyền thường hay chú ý đến. Và cơ quan này cũng dự định là sẽ thực hiện cuộc thăm dò dân ý này đều đặn mỗi năm.

Bà Tescher nói rằng nhiều người thường hay có cái nhìn lạc quan về tình trạng kinh tế nhưng chưa chắc nó đã phản ảnh đầy đủ và xác thực về những gì đang xảy ra thực sự trong đời sống của người dân ở Mỹ này. Rõ ràng là có một sự cách biệt khá rõ giữa những con số thống kê và đời sống thực sự của người dân.
Cuộc thăm dò này đã được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng Tư đến tháng Bảy vừa qua, và bao gồm những câu hỏi liên quan đến việc tiêu xài của người dân, cộng với việc trả những hoá đơn nợ hàng tháng, cũng như là việc để dành tiền trong ngắn hạn và dài hạn, rồi đến mức nợ nần, điểm tín dụng, tiền mua bảo hiểm và việc lên kế hoạch tài chính.

Tổng cộng có khoảng 5,000 người đã trả lời những câu hỏi trong cuộc thăm dò này. Trong số đó, khoảng 47% cho biết là họ đã tiêu xài gần như ngang bằng hoặc nhiều hơn số tiền mà họ kiếm được. Rồi cũng có đến 36% người dân trả lời rằng họ thường không thể trả các hoá đơn tính tiền hàng tháng đúng hẹn, chứng tỏ tình trạng còn chật vật thiếu thốn hơn là dư dả.

Ngoài ra, cũng còn có thêm những chi tiết khác từ kết quả của cuộc thăm dò này:
*45% dân Mỹ nói rằng họ đã không có đủ một khoản tiền để dành bằng ngân sách chi tiêu cho 3 tháng, trong khi có đến 26% cho biết là họ còn không để dành nổi tiền tiêu xài cho 1 tháng. (Đa số các chuyên gia thường đưa ra lời khuyên là mọi gia đình đều phải nên có sẵn một khoản tiền để dành bằng 6 lần số tiền tiêu xài mỗi tháng để phòng hờ những bất trắc có thể xảy đến bất ngờ.)
*30% dân Mỹ cho biết là họ đang mang nợ ngập đầu vì không kham nổi.

*16% dân Mỹ nói rằng họ phải tạm hoãn việc chữa trị hay chăm sóc sức khoẻ chỉ vì đang còn mang nhiều nợ.
*17% dân Mỹ cho biết là họ không có khả năng lên kế hoạch về tài chính.
Theo ông Stephen Miller, một chuyên viên cao cấp của viện nghiên cứu khuynh hữu có tên là Mercatus Center thì những kết quả kể trên của cuộc thăm dò cũng không có gì là ngạc nhiên, nhất là chi tiết cho thấy có đến 17% dân Mỹ được xem như là dễ bị rủi ro về mặt tài chính. Một trong những yếu tố của sự rủi ro này là vì người dân Mỹ thường được khuyến khích là hãy nên làm đơn mượn tiền, chẳng hạn như mượn tiền học, mượn tiền mua nhà hay mua xe. Từ đó, nhiều người Mỹ dễ dàng rơi vào những tình trạng chật vật và thiếu thốn chỉ vì cứ phải lo trả nợ dài hạn.
Một chuyên gia khác là ông Chris Thornberg, kinh tế gia của cơ quan có tên là Beacon Economics, nói rằng quả thật là nhiều người dân Mỹ đang phải chật vật về mặt tài chính. Tuy nhiên ông cũng nói thêm rằng những kết quả của cuộc thăm dò này không thể phủ nhận được một sự kiện hiển nhiên là nền kinh tế hiện nay đang tăng trưởng, và nhiều người dân Mỹ khác cũng có khả năng thanh toán các món nợ của họ một cách đều đặn.

Cuộc nghiên cứu của viện CFSI được dựa theo những cuộc thăm dò khác nhằm thẩm định về tình trạng tài chính của người dân Mỹ. Chẳng hạn như Quỹ Dự Trữ Liên Bang, tức là Ngân Hàng Trung Ương của Hoa Kỳ, mỗi năm cũng làm một cuộc thăm dò với những câu hỏi tương tự, bao gồm những câu để hỏi rằng người dân tiêu xài nhiều hay ít hơn mức thu nhập họ kiếm được, cũng như việc họ có trả tiền các hoá đơn đòi nợ mỗi tháng có đúng hẹn hay không.

Cuộc thăm dò của Ngân Hàng Trung Ương cũng đưa ra kết quả tương tự cho thấy là có rất nhiều gia đình ở Mỹ đang phải chật vật. Chẳng hạn như một trong những chi tiết thường được tường thuật là có rất nhiều người Mỹ cũng không để dành nổi số tiền để trang trải một món chi tiêu bất ngờ nào lên đến $400. Trong cuộc thăm dò năm nay, có 41% người dân trả lời rằng họ không để dành được số tiền để trả bất ngờ như vậy, như thế là cũng còn khá hơn năm 2013 khi có đến 50% ở trong tình trạng chật vật như vậy.

Trong tương lai, cơ quan CFSI và trường Đại học USC sẽ tiếp thục thực hiện các cuộc thăm dò tương tự để thu thập thêm rất nhiều những dữ kiện đa dạng. Năm nay, các nhân viên chỉ ghi nhận ý kiến trả lời của người dân khi được hỏi. Trong những kỳ tới, họ sẽ thu thập thêm những con số về các giao dịch của người dân.
Các chuyên gia dự định sẽ làm việc cùng với một công ty chuyên thu thập dữ liệu tài chính có tên là Plaid, và họ sẽ xin phép những người dân khi được hỏi để có thể lấy những con số về các món giao dịch nhưng không cho biết tên họ để giữ kín thông tin của người dân. Việc này sẽ giúp để bảo đảm những dữ liệu chính xác vì đôi khi người dân không nhớ rõ mình đã chi tiêu những số tiền ở mức nào. Chẳng hạn như khi dựa vào những dữ liệu của các trương mục ở ngân hàng, các chuyên gia có thể biết chính xác hơn về mức tiêu xài hoặc thu nhập của người dân.
Theo kinh tế gia Jeremy Burke của trường Đại học USC, nhờ vào những dữ liệu tài chính khách quan và chính xác này, các chuyên gia thăm dò và nghiên cứu có thể so sánh với những câu trả lời của người dân, và từ đó có thể phát giác ra những điểm mà người dân thường không để ý hoặc không nhìn thấy khiến họ bị lâm vào tình trạng túng thiếu mà họ không ngờ đến.

Tuấn Minh
Houston, Texas ngày 18/ 11/2018