Kim rất nên gặp Trump

Ngô Nhân Dụng

Tháng Bảy năm ngoái mục này đã viết một tựa đề “Trump nên gặp Kim” (ngày 7 Tháng Bảy, 2017). Không ngờ sau hơn tám tháng, chuyện này có hy vọng sẽ diễn ra trong hai tháng nữa.

Nhưng diễn tiến đưa tới cuộc gặp gỡ sắp tới giữa Donald Trump và Kim Jong Un không theo bài bản mục này đã đề nghị năm ngoái: Mỹ bí mật thương thuyết với Bắc Hàn, sau lưng Trung Cộng.

Xin trích lại bài báo cũ: “… Ông Trump đã từng đưa ý kiến sẵn sàng gặp cậu Ủn một lần rồi. Ông không cần nhắc lại, nhưng có thể cho người đàm phán ngầm, đưa các đề nghị cụ thể, ngon lành hơn (những đề nghị của các vị tổng thống Mỹ trước).

“Hai chính quyền Mỹ và Bắc Hàn vẫn gặp nhau trong nhiều năm qua tại Oslo, thủ đô Na Uy. Tháng Năm vừa qua, nhờ các cuộc gặp gỡ ở Oslo nên Bắc Hàn đã thả cho sinh viên Otto Warmbier về Mỹ để chết ở nhà mình. Nhà ngoại giao Mỹ Joseph Yun đóng vai chính trong cuộc đàm phán này.

“Tổng Thống Trump có thể sử dụng… địa điểm Oslo trong một nước cờ ngoại giao mới: Trao cho Joseph Yun sứ mạng dàn xếp cho Trump gặp Kim! Giống như Kissinger đã làm mai Nixon gặp Mao thời 1970! Khi Trung Cộng và Mỹ cùng loan báo Nixon sẽ đi thăm nước Tàu để gặp Mao Trạch Đông, cả thế giới sửng sốt, nỗi kinh ngạc lớn gấp nhiều lần hơn tin Trump sẽ gặp Kim.”

Tới năm nay, ông Trump không cần đến một Kissinger “đi đêm” mà vẫn đạt được cùng kết quả. Đó là nhờ chính phủ Nam Hàn. Tổng Thống Nam Hàn Moon Jae-In đã sử dụng guồng máy an ninh và tình báo làm công việc “đi đêm” này. Từ khi chấp chánh, ông Moon đã công khai đề nghị đối phó với Bắc Hàn bằng phương pháp mềm mỏng; nhưng không ai biết mềm mỏng cách nào để có thể khiến Kim Jong Un chịu ngưng thử bom nguyên tử và hỏa tiễn tầm xa! Không ai có thể đoán trước được tổng thống Nam Hàn có một tầm nhìn rất xa: Nam Hàn có thể trung gian cho Mỹ gặp Bắc Hàn trực tiếp nói chuyện!

Khi hai ông Chung Eui-yong, cố vấn an ninh; và ông Suh Hoon, giám đốc Tình Báo Quốc Gia, đi gặp Kim Jong Un rồi bay qua gặp Donald Trump, chuyện đó chỉ xảy ra theo lệnh của Tổng Thống Moon Jae-In. Có thể nói, ông Moon là người đạo diễn màn kịch ngoại giao bất ngờ này; là người theo dõi, chỉ huy tất cả từng bước một, tiến dần dần tới mục tiêu: Trump-Kim gặp mặt.

Không thể giả thiết rằng đến khi ông Chung Eui-yong bay lên miền Bắc gặp họ Kim thì ý kiến Kim mời Trump mới được đưa ra. Ông cố vấn an ninh và chỉ huy tình báo của tổng thống Nam Hàn chỉ gặp Kim để được nghe từ chính miệng nhà độc tài xác nhận muốn gặp tổng thống Mỹ. Cuộc thương thuyết giữa Nam và Bắc Hàn đưa tới kết quả đó đã kéo dài bao lâu? Có thể từ sáu tháng tới một năm, và chỉ bắt đầu sau khi ông Moon nhậm chức, một năm trước đây.

Có nhiều sự kiện gần đây làm thế giới ngạc nhiên vì xảy ra nhanh chóng; như việc Bắc Hàn cử lực sĩ dự Thế Vận Hội mùa Đông ở Nam Hàn; diễn hành dưới một lá cờ, có lúc hai bên đấu chung trong một đội hockey; và cô em gái của Kim Jong Un đóng vai một sứ giả thiện chí. Nhưng tất cả các sự kiện đó đã được hai miền Nam Bắc thương thuyết ngầm từ lâu, chứ không ai quyết định trong một lúc hứng chí, bốc đồng.

Cô Kim Yo-jon, em gái của Kim Jong Un, có thể đã đóng vai trò mang thông điệp quan trọng nhất: Kim Jong Un sẵn sàng gặp Donald Trump. Điều này chắc chắn phải được thông báo ngay cho ông Trump. Nhưng tất cả các thông điệp đều chỉ nói miệng, không bên nào muốn để lại vết tích trên giấy trước khi đạt được thỏa thuận sau cùng! Sau đó mấy tuần, ông Chung Eui-yong mới được cử lên gặp Kim Jong Un để nghe ông ta xác nhận. Phải chờ đợi trước khi đi, vì cần biết ý kiến của Donald Trump. Nếu Trump lắc đầu thì sứ giả Nam Hàn khỏi mất công bay đi Bình Nhưỡng.

Chính phủ Nam Hàn phải thông báo Tổng Thống Trump để ông biết cuộc đi đêm với Bắc Hàn. Chắc chắn ông Trump phải biết ngay từ đầu: Hai miền Nam Bắc Hàn đang nói chuyện. Ông Trump có thể nghi ngờ, nhưng cứ giữ im lặng chờ coi kết quả ra sao. Đằng nào thì Mỹ cũng không can dự vào chi tiết, và các chuyến đi đêm thành hay bại thì Mỹ cũng không mất gì hết.

Có thể nói chính phủ Nam Hàn đã hoàn thành một cuộc thương thuyết bí mật hoàn hảo. Nhưng người dân Hàn Quốc có thể tự hào rằng chính họ đứng ra giải quyết một vấn đề sinh tử của quốc gia. Mấy năm qua, người ta bàn về chuyện bom nguyên tử ở bán đảo Cao Ly thì ai cũng chỉ nghĩ tới các cường quốc Nga, Mỹ, Tàu, Nhật, và Kim Jong Un.

Bây giờ ai cũng thấy, chính phủ Nam Hàn lãnh trách nhiệm, đóng vai chính. Dù cuộc gặp gỡ giữa Donald Trump và Kim Jong Un đưa tới kết quả nào, ông Moon Jae-In cũng đáng được ghi công.

Trong bài “Trump nên gặp Kim” trên mục này Tháng Bảy năm ngoái, những điều “hơn, thiệt” của chế độ Bắc Hàn đã được trình bày: “Giấc mộng của bố con nhà Kim lâu nay là được ngồi ngang hàng, nói chuyện trực tiếp với chính phủ Mỹ (bàn về một hiệp ước bất tương xâm)! (Đối với Kim chỉ bắt tay Trump thôi đã) là món quà hấp dẫn nhất, chưa kể những hứa hẹn về kinh tế!

Mỹ hứa sẽ giúp Bắc Hàn “đổi mới kinh tế” (như Trung Cộng và Việt Cộng đã đổi mới để biến thành tư bản). (Trump có thể cho Kim thấy viễn tượng) trong vòng một thế hệ Cộng Sản Bắc Hàn ít nhất sẽ qua mặt Cộng Sản Việt Nam! Ông Trump có tài hứa hẹn, ông có thể nâng lên, hứa giúp Bắc Hàn qua mặt cả Trung Cộng! Trump có thể hứa sẽ không bao giờ lật đổ chế độ, cậu Ủn sẽ yên tâm làm vua thêm nửa thế kỷ nữa!”

Trong bài viết năm ngoái, mục này kết luận, sau khi bắt liên lạc mật với Kim Jong Un, thay vì cứ trông đợi Trung Cộng giúp giả quyết vụ Bắc Hàn thử bom. “… ông Trump có thể đánh hai nước bài một lúc, một với Ủn, một với Tập Cận Bình!” Tập và Kim không ưa gì nhau, từng kình chống nhau ra mặt. Nếu hai con bạc này sát phạt, Trump có thể đóng vai chủ sòng, đứng ra làm trung gian hòa giải. Trước đây một năm không ai có thể tưởng tượng quang cảnh đó

Ngô Nhân Dụng